Các hành vi vi phạm phổ biến đối với lứa tuổi học sinh
Không đội mũ bảo hiểm:
- Nhiều học sinh không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông vì thiếu ý thức, cho rằng việc này không cần thiết hoặc cảm thấy không thoải mái khi đội mũ bảo hiểm. Một số em còn nghĩ rằng việc đội mũ bảo hiểm không thực sự quan trọng hoặc không ảnh hưởng đến sự an toàn khi đi xe máy.
- Việc không đội mũ bảo hiểm làm gia tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng hoặc tử vong trong trường hợp tai nạn giao thông. Mũ bảo hiểm là thiết bị bảo vệ quan trọng, giúp giảm thiểu chấn động và tổn thương cho đầu, giảm nguy cơ chấn thương sọ não và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.
Hình thức xử phạt:
- Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm không cài quai đúng cách khi điều khiển xe mô tô, xe máy trên đường bộ sẽ bị xử phạt tiền từ 400 ngàn đồng đến 600 ngàn đồng.
Điều khiển xe máy khi chưa đủ tuổi:
- Học sinh điều khiển xe máy khi chưa đủ tuổi thường do thiếu hiểu biết về quy định pháp luật, sự áp lực từ bạn bè hoặc gia đình, hoặc mong muốn thể hiện cá tính và sự trưởng thành. Một số em còn mượn xe của người lớn mà không có sự giám sát hoặc sự đồng ý của người lớn.
- Việc điều khiển xe máy khi chưa đủ tuổi có thể dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng do thiếu kinh nghiệm và kỹ năng điều khiển phương tiện. Ngoài ra, hành vi này còn vi phạm quy định pháp luật và có thể bị xử lý bằng các hình thức xử phạt theo quy định.
Hình thức xử phạt:
- Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ năm 2024, quy định người điều khiển xe mô tô từ 50 cm3 trở lên phải đủ 18 tuổi và có giấy phép lái xe phù hợp. Đối với xe mô tô dưới 50 cm3, độ tuổi tối thiểu là đủ 16 tuổi trở lên. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có nhiều trường hợp học sinh chưa đủ tuổi vẫn điều khiển xe phân khối lớn, một phần xuất phát từ việc phụ huynh giao xe cho con mà không kiểm soát hoặc do các em tự ý sử dụng xe khi chưa có sự cho phép của gia đình.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 27/12/2024 của Chính Phủ (gọi tắt là Nghị định 168) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, thay thế cho Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 123/NĐ-CP), chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025 đã nâng mức xử phạt đối với hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện lên cao gấp nhiều lần so với trước đây.
+ Cụ thể, lỗi giao xe cho người không đủ tuổi điều khiển phạt tiền từ 8 triệu đồng- 10 triệu đồng đối với cá nhân giao xe mô tô, xe máy (trước đây theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 123/NĐ-CP) đối với cá nhân từ 800 ngàn đồng đến 2 triệu đồng và đối với tổ chức (trước đây phạt tiền từ 1.600 ngàn đồng đến 4 triệu đồng). Hiện tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP mức phạt từ 16 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Còn đối với ô tô, mức phạt tăng lên từ 28 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với cá nhân, từ 56 triệu đồng đến 60 triệu đồng đối với tổ chức.
Không chấp hành tín hiệu đèn giao thông:
- Việc không chấp hành tín hiệu đèn giao thông (vượt đèn đỏ, đèn vàng) thường xảy ra do sự thiếu kiên nhẫn của học sinh, sự thiếu chú ý hoặc ý thức về tầm quan trọng của tín hiệu giao thông. Một số học sinh có thể chủ quan nghĩ rằng không có phương tiện khác đến hoặc không thấy cảnh sát giao thông.
- Hành vi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông (vượt đèn đỏ, đèn vàng) gây nguy cơ cao dẫn đến các vụ va chạm và tai nạn giao thông nghiêm trọng, đặc biệt tại các ngã tư và giao lộ đông đúc. Nó không chỉ ảnh hưởng đến sự an toàn của bản thân người vi phạm mà còn đe dọa an toàn của các phương tiện và người đi bộ khác.
Hình thức xử phạt:
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe máy không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông sẽ bị phạt tiền từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng và bị trừ điểm giấy phép lái xe. Nếu hành vi này gây tai nạn giao thông, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Dàn hàng ngang trên đường:
- Học sinh dàn hàng ngang trên đường thường do thói quen, thiếu ý thức về quy tắc giao thông, hoặc đơn giản là để tạo sự chú ý từ bạn bè. Một số em không nhận thức được sự nguy hiểm và ảnh hưởng của hành vi này đối với giao thông.
- Hành vi dàn hàng ngang gây cản trở giao thông, làm giảm tốc độ di chuyển của các phương tiện khác và có thể dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho người thực hiện mà còn cho các tài xế và người tham gia giao thông khác.
Hình thức xử phạt:
Hành vi dàn hàng ngang từ 03 xe mô tô, xe gắn máy hoặc các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy trở lên trên đường bộ có thể bị phạt tiền từ 600 ngàn đồng đến 800 ngàn đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Nếu hành vi này gây tai nạn giao thông, người điều khiển phương tiện có thể bị phạt từ 10 triệu đồng đến 14 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Lạng lách, đánh võng:
- Hành vi lạng lách, đánh võng thường do mong muốn thể hiện cá tính, cảm giác mạo hiểm hoặc sự thiếu kiểm soát của học sinh. Một số em có thể thấy hành vi này thú vị hoặc muốn gây sự chú ý từ bạn bè.
- Lạng lách, đánh võng gây ra nguy cơ cao về tai nạn giao thông nghiêm trọng, có thể dẫn đến thương tích nặng nề hoặc tử vong. Nó cũng làm tăng khả năng gây ra tai nạn cho các phương tiện và người đi bộ khác, gây mất trật tự và an toàn giao thông. Đối với hành vi lạng lách, đánh võng khi vi phạm ngoài bị phạt tiền còn bị tịch thu phương tiện.
Hình thức xử phạt:
- Theo quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP phạt tiền từ 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy hoặc các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy thực hiện một trong các hành vi vi phạm điều khiển xe lạng lách, đánh võng trên đường bộ; sử dụng chân chống hoặc vật khác quệt xuống đường khi xe đang chạy; đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 10 tháng đến 12 tháng. Ngoài ra nếu tái phạm hành vi này sẽ bị tịch thu phương tiện.
- Trường hợp thực hiện hành vi lạng lách, đánh võng gây tai nạn giao thông thì mức phạt sẽ tăng lên là từ 10 triệu đồng đến 12 triệu dồng (Theo điểm b khoản 10 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP) và có thể bị khởi tố nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
Các hành vi vi phạm khác
Ngoài các hành vi vi phạm đã nêu, học sinh còn có thể mắc phải những lỗi khác như đi ngược chiều, chở quá số người quy định, không sử dụng đèn tín hiệu khi rẽ hoặc dừng đỗ không đúng quy định; đua xe, cỗ vũ đua xe, điều khiển xe bằng một bánh đối với xe hai bánh. Những hành vi này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn giao thông và đối với các hành vi đua xe, điều khiển xe bằng một bánh đối với xe hai bánh khi vi phạm thì còn bị tịch thu phương tiện; ngoài ra còn có thể bị khởi tố về tội gây rối trật tự công cộng.
Những hành vi này thường xuất phát từ sự thiếu hiểu biết về quy định giao thông, thói quen xấu hoặc sự chủ quan của người tham gia giao thông. Các hành vi vi phạm khác gây cản trở giao thông, tăng nguy cơ tai nạn và ảnh hưởng đến sự an toàn của chính người vi phạm và những người xung quanh.
Nguyên nhân dẫn đến vi phạm
Do ý thức chủ quan của học sinh:
- Nhiều học sinh vi phạm luật giao thông do thiếu hiểu biết hoặc không nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến giao thông. Sự thiếu hiểu biết này có thể đến từ việc giáo dục chưa đầy đủ tại trường học hoặc không có sự chú trọng trong việc tìm hiểu luật giao thông. Khi không hiểu rõ các quy định, học sinh dễ mắc phải các lỗi như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hoặc không đội mũ bảo hiểm.
- Một số học sinh có thể coi thường luật pháp và các quy định giao thông, cho rằng việc vi phạm không ảnh hưởng nghiêm trọng đến bản thân hoặc người khác. Tư tưởng này dẫn đến sự chủ quan và thói quen vi phạm, mà không nhận thức được hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.
Nguyên nhân từ gia đình:
- Trong nhiều trường hợp, sự nuông chiều từ gia đình có thể dẫn đến việc học sinh không tuân thủ các quy định giao thông. Khi phụ huynh không có sự quản lý chặt chẽ hoặc không quan tâm đến hành vi của con cái, học sinh có thể cảm thấy tự do quá mức và dễ dàng vi phạm các quy định giao thông mà không lo lắng về hậu quả.
- Thiếu sự quan tâm và giám sát từ gia đình cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nếu phụ huynh không thường xuyên kiểm tra và nhắc nhở về việc tuân thủ luật giao thông, học sinh có thể dễ dàng hình thành thói quen vi phạm mà không cảm thấy bị ràng buộc bởi quy định pháp luật.
Nguyên nhân từ môi trường:
- Môi trường bạn bè có thể có ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi của học sinh. Nếu bạn bè khuyến khích hoặc thực hiện các hành vi vi phạm giao thông, học sinh có thể cảm thấy áp lực để bắt chước và thể hiện bản thân theo cách tương tự. Việc bị ảnh hưởng từ nhóm bạn bè có thể dẫn đến việc lạng lách, đánh võng hoặc các hành vi vi phạm khác.
- Cộng đồng xung quanh cũng có thể góp phần tạo ra môi trường không thuận lợi cho việc tuân thủ quy tắc giao thông. Những thói quen xấu phổ biến trong cộng đồng hoặc sự thiếu nghiêm khắc trong việc thực thi luật giao thông có thể làm giảm ý thức tuân thủ của học sinh.
- Sự dễ dàng tiếp cận các phương tiện như xe máy điện và xe máy có thể dẫn đến việc học sinh sử dụng phương tiện giao thông mà không có đủ kinh nghiệm hoặc ý thức về quy định giao thông. Xe máy điện, đặc biệt, thường được xem là một giải pháp tiện lợi nhưng lại có thể dễ dàng bị sử dụng sai cách, dẫn đến các hành vi vi phạm như chạy quá tốc độ hoặc không tuân thủ các quy tắc giao thông.
- Khi việc kiểm soát và giám sát việc sử dụng phương tiện giao thông không được thực hiện nghiêm túc, học sinh có thể dễ dàng tiếp cận và sử dụng các phương tiện mà không cần có sự hướng dẫn hoặc quản lý chặt chẽ. Điều này có thể dẫn đến việc các em không biết hoặc không thực hiện đúng quy định về an toàn giao thông.
Hậu quả của việc vi phạm
Ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính thì hậu quả để lại đối với việc học sinh vi phạm sẽ liên quan nhiều vấn đề về pháp lý và sức khỏe bản thân.
Đối với bản thân:
- Vi phạm giao thông có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, gây ra thương tích nặng nề cho chính học sinh. Những thương tích này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài mà còn có thể dẫn đến tình trạng tàn tật vĩnh viễn hoặc mất mát về tính mạng. Hậu quả trực tiếp từ việc không tuân thủ quy tắc giao thông, như không đội mũ bảo hiểm hoặc điều khiển xe khi chưa đủ tuổi, có thể gây ra các chấn thương nghiêm trọng trong các vụ tai nạn.
- Học sinh vi phạm giao thông cũng đối mặt với nguy cơ đe dọa tính mạng và sức khỏe của mình. Những tổn thương từ tai nạn giao thông có thể khiến học sinh phải điều trị lâu dài, tốn kém, và có thể gây ra những ảnh hưởng sức khỏe kéo dài suốt đời. Tình trạng này không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống cá nhân mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày của họ.
Đối với gia đình:
- Khi học sinh gặp tai nạn giao thông do vi phạm luật, gia đình họ phải đối mặt với nỗi đau và sự lo lắng sâu sắc. Những tình huống này có thể tạo ra áp lực tâm lý lớn cho các thành viên trong gia đình, dẫn đến sự căng thẳng và đau khổ tinh thần. Tình trạng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định tâm lý và mối quan hệ trong gia đình.
- Ngoài nỗi đau tinh thần, gia đình còn phải gánh chịu gánh nặng tài chính từ việc điều trị và phục hồi sức khỏe cho học sinh. Chi phí chữa trị, thuốc men, và các dịch vụ y tế có thể tiêu tốn một khoản tiền lớn, làm ảnh hưởng đến tài chính gia đình và dẫn đến các khó khăn kinh tế. Những chi phí này có thể là một gánh nặng lớn cho các gia đình, đặc biệt là khi sự việc xảy ra không lường trước được. Ngoài ra cha mẹ học sinh, người chủ sở hữu phương tiện khi giao phương tiện cho con, em mình khi chưa đủ tuổi, chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện còn phải chịu hậu quả pháp lý về hình sự nếu xảy ra tai nạn giao thông gây hậu quả nghiêm trọng.
Đối với xã hội:
- Các hành vi vi phạm giao thông của học sinh không chỉ ảnh hưởng đến bản thân và gia đình mà còn góp phần làm gia tăng tình trạng ùn tắc giao thông. Những lỗi như dàn hàng ngang, lạng lách, hoặc đi ngược chiều có thể gây ra sự cản trở giao thông, làm tăng nguy cơ tai nạn và gây ra ùn tắc trên đường phố, ảnh hưởng đến cả cộng đồng.
- Vi phạm giao thông của học sinh cũng làm giảm trật tự và kỷ cương trên đường phố. Khi các quy tắc giao thông không được tuân thủ, sự an toàn và trật tự công cộng bị đe dọa, dẫn đến sự hỗn loạn và mất kiểm soát trên các tuyến đường. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tham gia giao thông khác mà còn gây ra những khó khăn trong việc duy trì an toàn và trật tự giao thông chung.
- Đối với học sinh vi phạm Công an xã sẽ thông báo cho nhà trường nơi đang theo học yêu cầu xử lý kỷ luật theo quy định; đối với phụ huynh để con em vi phạp pháp luật về TTATGT sẽ bị thông báo để xem xét đánh giá trong xét duyệt gia đình văn hóa tại địa phương và yêu cầu tổ chức, đơn vị nơi công tác có hình thức xử lý, kiểm điểm kèm theo.
Để phòng tránh vi phạm và các hệ lụy pháp lý do tình trạng vi phạm pháp luật về Luật Trật tư, an toàn giao thông đường bộ gây ra; Cơ quan chức năng đề nghị tất cả học sinh, phụ huynh trên địa bàn xã chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ nhằm góp phần xây dựng văn hóa giao thông trên địa bàn.