Theo số liệu thống kê, trên địa bàn xã Hương Bình có trên 17 ngàn hecta diện tích rừng và đất lâm nghiệp, độ che phủ rừng đạt 74%, bao gồm: quy hoạch rừng đặc dụng trên 11 hécta; rừng phòng hộ 1.200 hecta; rừng sản xuất 4.500 hecta. Trong đó: rừng tự nhiên trên 13.000 hecta; rừng trồng 2.600 hecta; đất đã trồng cây rừng nhưng chưa đạt tiêu chí thành rừng trên 647 hecta, đất chưa có rừng trên 470 hecta.
Diện tích đã giao cho các chủ rừng tổ chức quản lý, sử dụng là 14.200 hecta, chiếm trên 82% tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp. Diện tích đã giao cho tổ chức kinh tế trên 53,15ha, chiếm 0,31% tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp, diện tích đã giao cho các hộ gia đình, cá nhân quản lý, sử dụng là hơn 1.632 hecta, chiểm trên 9,4% tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp. diện tích chưa giao, chưa cho thuê hiện đang do UBND xã quản lý, sử dụng là gần 1.300 hecta, chiếm trên 7% diện tích rừng và đất lâm nghiệp.
Để bảo vệ rừng, Phòng cháy chữa cháy rừng, UBND xã Hương Bình thông tin đến người dân các nội dung sau:
Về nguyên nhân gây cháy rừng:
Ngoài nguyên nhân khách quan là do thời tiết nắng nóng (nhiệt độ cao trên 39-40oC), gió Lào thổi mạnh, thì ý thức, sự bất cẩn của con người là nguyên nhân chính gây ra cháy rừng, như: đốt xử lý thực bì để trồng rừng, sử dụng lửa bất cẩn khi lấy mật ong; sử dụng lửa bất cẩn trong rừng; đốt hóa vàng mã ở nghĩa trang gần rừng, đốt cỏ, đốt rác trong vườn gây cháy lan rừng... thậm chí chỉ vứt 1 mẩu thuốc lá khi hút xong vào rừng lúc thời tiết hanh khô... cũng gây cháy rừng. Ngoài ra, ở một số nơi còn có hiện tượng hằn thù cá nhân cố ý đốt rừng của nhau dẫn đến cháy rừng.
Trách nhiệm Phòng cháy chữa cháy rừng:
Trách nhiệm Phòng cháy chữa cháy rừng được quy định tại Điều 53, 54, 55 Nghị định số 156 năm 2018 ngày 16/11/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp, cụ thể:
* Điều 53: Chủ rừng có trách nhiệm: xây dựng và thực hiện phương án Phòng cháy chữa cháy rừng; tổ chức thực hiện các quy định, nội quy, điều kiện an toàn, biện pháp về Phòng cháy chữa cháy rừng theo quy định của pháp luật; đầu tư xây dựng công trình, trang bị phương tiện, dụng cụ Phòng cháy chữa cháy rừng; đảm bảo kinh phí cho hoạt động Phòng cháy chữa cháy rừng; phối hợp với các chủ rừng khác, chính quyền sở tại, cơ quan, tổ chức xung quanh trong việc bảo đảm an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng; không gây nguy hiểm cháy đối với các khu rừng, cơ quan, tổ chức và hộ gia đình lân cận; phối hợp và tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng điều tra, truy tìm thủ phạm gây cháy rừng,...
* Điều 54: Người đứng đầu cơ quan, tổ chức có hoạt động ở trong rừng, ven rừng có trách nhiệm:
Thực hiện các quy định, nội quy, điều kiện an toàn, biện pháp về Phòng cháy chữa cháy rừng theo quy định của pháp luật. Đôn đốc nhắc nhở các thành viên trong phạm vi quản lý của mình thực hiện quy định, nội quy, các điều kiện an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng. Phát hiện cháy, báo cháy và tham gia chữa cháy rừng. Phối hợp với chủ rừng, cơ quan, tổ chức xung quanh trong việc bảo đảm an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng; không gây nguy hiểm cháy đối với các khu rừng. Tham gia các hoạt động Phòng cháy chữa cháy rừng khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, tích cực tham gia chữa cháy rừng khi có cháy rừng xảy ra.
* Điều 55: Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư sinh sống, hoạt động ở trong rừng, ven rừng có trách nhiệm.
Một là. Thực hiện các quy định, nội quy, điều kiện an toàn, biện pháp về Phòng cháy chữa cháy rừng theo quy định của pháp luật (Khi đốt nương, đồng ruộng, đốt thực bì để chuẩn bị đất trồng rừng và làm giảm vật liệu cháy trong rừng, người sử dụng lửa phải thực hiện: Biện pháp an toàn phòng cháy và chữa cháy; Không đốt vào những ngày có dự báo nguy cơ cháy rừng ở cấp 4, cấp 5. Trong ngày, tiến hành đốt lúc gió nhẹ, vào trước 9 giờ buổi sáng và sau 16 giờ buổi chiều; Trước khi đốt phải thông báo với trưởng thôn, bản, tổ đội phòng cháy, chữa cháy rừng. Trong khi đốt phải bố trí người canh gác, có đủ dụng cụ để dập lửa khi cháy lan vào rừng; sau khi đốt xong phải dập tắt hết tàn lửa; Sử dụng lửa ở những cơ sở, công trình, công trường và nhà ở được phép bố trí ở trong rừng phải bảo đảm không để cháy lan vào rừng; sau khi sử dụng lửa phải dập tắt hết tàn lửa).
Hai là: Đôn đốc nhắc nhở các thành viên trong gia đình thực hiện quy định, nội quy, các điều kiện an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng.
Ba là: Phối hợp với chủ rừng, các hộ gia đình, cơ quan, tổ chức trên địa bàn trong việc bảo đảm an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng; không gây nguy hiểm cháy đối với các khu rừng.
Bốn là: Tham gia các hoạt động Phòng cháy chữa cháy rừng khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Năm là: Bảo đảm an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng khi được phép sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, các thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt và bảo quản, sử dụng chất cháy trong rừng và ven rừng.
Sáu là: Ngăn chặn và báo kịp thời khi phát hiện nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy rừng và hành vi vi phạm quy định an toàn về Phòng cháy chữa cháy rừng; báo cháy và chữa cháy kịp thời khi phát hiện cháy và chấp hành nghiêm lệnh huy động tham gia chữa cháy rừng.
Về Xử lý vi phạm về phòng cháy, chữa cháy rừng
Tổ chức, cá nhân vi phạm về phòng cháy, chữa cháy rừng sẽ bị xem xét xử lý hành chính hoặc hình sự, cụ thể như sau:
- Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp:
+ Điều 16: Liên quan đến hành vi vi phạm các quy định chung về Phòng cháy chữa cháy rừng như: Hành vi đốt lửa, sử dụng lửa để săn bắt động vật rừng, lấy mật ong, lấy phế liệu chiến tranh; không thực hiện đúng quy định pháp luật về sử dụng lửa khi đốt nương, rẫy, đồng ruộng, đốt thực bì để chuẩn bị đất trồng rừng và làm giảm vật liệu cháy trong rừng; đưa chất nổ, chất cháy, chất dễ cháy vào rừng trái quy định của pháp luật…thì bị xử phạt hành chính từ 100 ngàn đến 10 triệu đồng, tùy từng hành vi cụ thể.
Lưu ý một số hành vi: Đốt lửa, sử dụng lửa để săn bắt động vật rừng, lấy mật ong; Không thực hiện đúng quy định pháp luật về sử dụng lửa khi đốt nương, rẫy, đồng ruộng, đốt thực bì để chuẩn bị đất trồng rừng và làm giảm vật liệu cháy trong rừng bị xử phạt 1.500.000 đến 3.000.000 đồng.
+ Điều 17, 20: Liên quan đến hành vi vi phạm các quy định pháp luật về Phòng cháy chữa cháy rừng gây cháy rừng hoặc cố ý đốt rừng: Đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh chưa có trữ lượng đến dưới 3 hecta; rừng sản xuất đến dưới 0,5 heta; rừng phòng hộ đến dưới 0,3 hecta; rừng đặc dụng đến dưới 0,1 hecta; gây thiệt hại về giá trị lâm sản đến dưới 100 triệu đồng thì bị xử phạt hành chính từ 1 triệu đồng đến 200 triệu đồng.
Bên cạnh đó, Điều 243 Bộ Luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) còn quy định: Người nào đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng thuộc một trong các trường hợp sau đây thì thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm trở lên:
+ Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 30.000 mét vuông (m2) trở lên;
+ Rừng sản xuất có diện tích từ 5.000 mét vuông (m2) trở lên;
+ Rừng phòng hộ có diện tích từ 3.000 mét vuông (m2) trở lên;
+ Rừng đặc dụng có diện tích từ 1.000 mét vuông (m2) trở lên;